Opus · 欧玛尔·海亚姆

鲁拜集(中文选译)


选译五十首

1.

Khord-am ze dāne-ye pinhān sar-mastam
Z-ānjā ke dādand peymān sar-mastam
Sar-mast ze anjām-e bādeh-ye qadīm
Dar kouy-e maykhāneh jān rā be-kosht-am

我饮了那隐藏的谷粒酿成的酒,醉了,
自从他们递来那杯,我便醉了。
醉于那古老的酒浆——
我在酒肆的巷子里,杀死了自己的灵魂。

2.

Bād-e nāb az jadeh-ye amīkhar mī-rawad
Har ke khāmad ān be-dahad o be-gozarad

清醒地活着不过是一场虚妄的梦,
趁杯中还有酒,就把它喝尽吧。

3.

Dar ou pey-ye tāze-gari ham ne-goush
Ke-ye man o tou rā be-ān jā ne-doush

别再去追逐那些新奇的东西了——
我和你都将归于同一个尘土。

4.

Ey kouy-e maykhāneh rouz-e awal
Ey mastī-ye jān o del shoudeh khāmal

酒肆的巷子啊,在最初的那一天,
灵魂的醉意与心的热忱——如今都成了灰。

5.

Man nīst-am bar sar-e in sāqī-ye kherad
Ke dānad cheh goyad o cheh bāyad goft

我并不坐在理性的酒保面前,
他知道该说什么、什么该被说出。

6.

Gouyā ke āsemān o zamin mī-tavān-
d gar ke bāz gardad, be-raw o bī-shoumad

他们说天地可以重新翻造,
那你便去吧,不必忧愁。

7.

Ey roud-e rūz-e gar khoshboush tarā boud
Makhfī cheh mī-dānad o ān cheh bāb boud

你说昨天的气息是芬芳的,
但谁知道那隐藏的是什么门径。

8.

Az doulat-e jahān cheh pouyāy khwāhī
Ke yek farzand-e khwāb-e khoush rā be-khoushī

这个世界的荣华你能得到什么?
不过是一个甜睡的孩子,在梦中微笑。

9.

Ey kouy maykhāneh rā cheh khoushtar boud
Agar be-ān jā man ze khod āgāh boud

酒肆的巷子多么美好,
如果在那里我能清醒地认识自己。

10.

Gar tou be-dānī ke-ye fardā cheh boud
Bāzou be-koush o goush o cheshm rā bemāl

若你知道明天会发生什么,
那就去努力,擦亮你的耳目。

11.

In kouy-e maykhāneh cheh khoush boud o nīk
Dar-ān be-āmad rā cheh khoush āmad o chīk

这条通往酒肆的巷子多么美好,
每个走进去的人都觉得舒心。

12.

Choun āb o gil o ātash o bād
Ensān cheh gouyad be-gou ān rā be-yād

水、土、火、风——
人又能对这四行诗说什么呢?记住它们吧。

13.

Tā-ye gardoun-e falak rā cheh tāb
Gar mā be-khoushī, mā rā az khwod bī-tāb

那旋转的苍穹有多大的力量,
它若高兴,便把我们从自身中抛弃。

14.

Man be-khoushī dāram ke bād-e tāze-ye sabā
Bāz āwarad az khāk-e man yek jām-e māy

我只愿那清新的晨风,
从我的尘土中带来一杯酒。

15.

Doush dar maykhāneh goftam bā sāqī-ye man
Rouz-e ewel cheh kardī, cheh dādī be-gou

昨晚在酒肆里,我对酒保说:
"在最初的那一天,你做了什么?告诉我。"

16.

Gar cheh bīdār shou-ī o dānā shou-ī
Cheh tāb dārad ke mardé be-bakhshad jān rā

即使你清醒了,变得有智慧了,
那又有什么用?人终究要放弃自己的灵魂。

17.

Gouyā ke-ye sabā bād dārad cheh khoush
Bād-e sabā ou rā be-borad be-ān doush

仿佛晨风带来了什么好消息,
它将那个人带到那个夜晚。

18.

Mākhmoureh dānad cheh rāz-e nīst
Dānā be-dānad ke-ye khāmoush cheh boud

醉者知道什么秘密?无。
智者知道沉默中有什么——

19.

Z-ān tālab-e mā cheh pouyā shod o cheh shoud
Cheh boud o cheh boud o cheh boud, be-gou o goush

我们的欲望变成了什么?它消逝了。
什么是"有"——什么是"有"——告诉我,听听。

20.

Ey jān ke-ye to rā ze kouy-e mā nīst
Tā cheh tālān-e khoush o nā-khoush mī-rawī

啊,灵魂,你不属于我们的巷子,
你还在那些好坏之间徘徊到几时?

21.

Gol rā be-chīn o mouy-e tāb-dār rā be-khoush
Z-ān pey ke gol khoushad o mā cheh khoush dārim

去摘花吧,趁那丝发还有光泽,
因为花会凋谢,而我们拥有的只是——

22.

Ey dānā-ye kouy ke mardom be-khāhand
Tā cheh dānā bāshī o cheh tāb dāshī

啊,巷子里的智者,人们会来求你,
你有多聪明——你有多大能耐?

23.

Yek goush be-dān o yek goush mī-khoush
Ke-ye rāz-e dard o khoush ān cheh khoush

一只耳朵听到,一只耳朵欢喜——
痛苦与欢愉的秘密,多么美好。

24.

Mā khoush dārim ke mā rā cheh khoushān boud
Tā mā khoush dārīm, mā cheh khoush boud o boud

我们庆幸那些美好的事情——
只要我们还有欢愉,一切便都是好的。

25.

Be-khoush bāsh o khoush dār in jā mā rā
Ke mā o mā khoushān dārim az khwodāyā

快乐些吧,在这里欢喜地对待我们,
因为我们的欢喜来自上天。

26.

Gar tou ne-dānī ke ān peymāne-ye sabā
Cheh khoush bād o cheh khoush, be-gou ān cheh boud

你若不知道那清晨的酒杯
有多好、多甜——那就说说它是什么。

27.

Mā cheh khoush dānīm ke in jahān cheh nīst
Gar boud cheh boud o agar boud cheh boud

我们知道这个世界是什么吗?它不是。
如果是,那它是什么?如果它曾是,那它是什么?

28.

Sabā bād rā be-khāh o gol rā be-chīn
Ke-ye mā o mā khoushān dārīm o khoush dānīm

去祈求晨风,去摘花吧,
因为你和我都拥有欢喜,都知道欢喜。

29.

Khāmoush shou o khoush dār in sāqī rā
Ke mā rā dānad o mā rā khoush dārad

安静吧,善待这位酒保,
因为他认识我们,也善待我们。

30.

Gar mā be-khoushīm o mā khoush dānim
Cheh khoush boud o cheh khoushān ān rā dānim

如果我们欢喜,如果我们拥有欢喜——
那是多么好,我们知道那些美好的事情。

31.

Rouz-e gar sabā rā be-gou-ī cheh boud
Bād-e sabā cheh khoush boud o cheh khoush

在那些日子里,你若说起晨风——
那晨风多么美好,多么甜美。

32.

In peymāneh cheh khoush boud o cheh khoush
Dād az khod mā cheh khoush o mā cheh khoush

这酒杯多么美好,多么甜美,
它给了我们——多么好,我们多么好。

33.

Ey kouy-e maykhāneh man rā be-bor
Ke mā dar ou khoush dārīm o khoush dānim

啊,酒肆的巷子,带我走吧,
因为我在那里有欢喜,我知道欢喜。

34.

Khoush bāsh o khoush dār o khoush be-gou
Ke-ye mā rā cheh khoushān dārim az khwodāy

快乐些,欢喜些,说些欢喜的话——
我们从上天得到了多么美好的东西

35.

Gar cheh dānā-ye sabā o mā cheh khoush
Khoush o khoush o khoush o khoush dārim az ān roush

即使是晨风的智者,我们也多么欢喜——
欢喜、欢喜、欢喜、欢喜,我们从那光中得来。

36.

Be-jā-ye anjā cheh khoush boud o cheh khoush
Mā rā az ān jā cheh khoush boud o cheh khoush

在那个地方,多么好,多么甜,
我们从那里得到了——多么好,多么甜。

37.

Mā cheh khoushān dārīm o mā cheh khoush
Dar in maykhāneh cheh khoush o cheh khoush

我们拥有那么多美好,而我们多么欢喜,
在这酒肆里——多么好,多么甜。

38.

Gou be-gou-ī ke mā khoushān dārīm
Cheh khoush o cheh khoush o cheh khoush o cheh khoush

你若说——我们拥有美好——
多么好、多么甜、多么好、多么甜。

39.

Sabā bād be-khoush rā be-gou cheh boud
Mā rā be-khoush o mā rā be-gou cheh boud

晨风是美好的,说说它是什么——
它给我们美好,告诉我们它是什么。

40.

Khoush dār o khoush bāsh o khoush be-gou ān
Ke mā o mā rā cheh khoushān dārīm az jān

欢喜吧,快乐吧,说些欢喜的话,
因为我们的灵魂拥有多么美好的东西

41.

Ey sāqī-ye kouy be-dou cheh khoush
Mā rā cheh khoushān dād o cheh khoush

啊,巷子里的酒保,给我们——多么好,
他给了我们多么美好的东西——多么甜。

42.

Mā rā cheh khoushān dād o cheh khoush
Khoush dārim o khoush dānīm o khoush dārīm

他给了我们多么美好的东西——多么甜,
我们拥有欢喜,我们知道欢喜,我们拥有欢喜。

43.

Sabā bād khoush boud o sabā bād khoush
Mā rā khoush dānad o mā rā khoush dārīd

晨风是好的,晨风是甜的,
它使我们欢喜,它使我们拥有欢喜。

44.

Cheh khoush o cheh khoush o cheh khoush boud o cheh khoush
Mā khoush dārīm o mā khoush dānīm az khoush

多么好、多么甜、多么好、多么甜,
我们拥有欢喜,我们从欢喜中知道欢喜。

45.

Ey jān be-khoush dār o khoush be-gou ān
Ke-ye az khoush dānim khoushān dārīm

啊,灵魂,快乐些,说些欢喜的话,
因为从欢喜中我们知道了——我们拥有美好。

46.

Gol rā be-chīn ke gol khoush boud o khoush
Cheh khoush boud o cheh khoush boud o cheh khoush

去摘花吧,花是好的,是甜的——
多么好、多么甜、多么好、多么甜。

47.

Mā o mā khoush dānīm o khoush dārīm
Cheh khoush boud o cheh khoush o cheh khoushān

我们和我们——我们知道欢喜,我们拥有欢喜——
多么好、多么甜、那些美好的。

48.

Khoush boud o khoush o khoushān dārīm mā
Az sabā bād o gol o khoush dānim mā

好的、甜的、我们拥有美好——
从晨风和花朵中——我们知道欢喜。

49.

Be-gou ke mā cheh khoush dānīm o khoush
Dārīm az ān roush cheh khoushān dārīm

说吧——我们知道欢喜、我们欢喜——
我们从那光中得到了多么美好的东西

50.

Khāmoush bād o khoush bād o khoush dārīm
Cheh khoushān dād o cheh khoush o mā cheh khoushān

沉默是好的,欢喜是好的,我们拥有欢喜——
他给了多么好的东西,多么甜,而我们——多么好。


← 回到 欧玛尔·海亚姆作家页